• Home
  • སེམས་ཙམ། Cittamātra 唯識部
  • ཤི
  • རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ།
  • ལེའུ་དང་པོའི་བཤད་པ།

136-1-29a

བསྟན་པའི་སྡེའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་བརྒྱ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིངྷ་དང་། སརྦ་ཛྙཱ་དེ་ཝ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་རྩངས་དེ་བནྡྲ་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་ དེ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝ་རྨས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །། ༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྱཱ་ཁྱཱ་ཡུཀ་ཏི། བོད་སྐད་དུ། རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ལ་ བཞུགས། །གཏི་མུག་གཉིད་གཉིས་ཟད་ཕྱིར་དང་། །བློ་རྒྱས་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་པ། །ཐུབ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །གང་དག་བདག་པས་བློ་ཆུང་བ། །མདོ་རྣམས་འཆད་འདོད་དེ་དག་ལ། །དེ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མན་ངག་ཅུང་ཟད་བསྟན་པར་བྱ། །མདོ་ རྣམ་པར་འཆད་པར་འདོད་པས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཐོས་པ་མང་བ་དང་། ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོས་པ་མང་བ་དང་། ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་ རྒྱ་ཆེར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིགས་པ་སྟོན་པའི་དོན་དང་། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ པའི་དོན་གྱིས་ཚངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བ་དང་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དང་ཚངས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་གང་གིས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བས་ཆང་ཞེས་བྱ་བ་ བཞིན་ནོ། །དེའི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འོད་སྲུང་བའི་སྡེ་པ་དག་གི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་ངས་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཚངས་

136-1-29b

པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བར་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐ་མ་གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ ནོ། །དགེ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བཟང་པོ་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐོག་མ་དང་བར་དང་། ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོ་ དང་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་དང་། མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འདི་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་དག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་མི་སྟོན་ཏེ། སྔ་ཕྱི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཚེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ། རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་དང་།

136-1-30a

ཚིག་འབྲུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་འདོན་ཏེ། དེ་ལས་ནི་དོན་དང་བཅས་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་དགེ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་གིས་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་དོན་གོ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས་བརྒྱུད་པས་གོ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་གང་དག་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ་ རྣམ་པར་བཤད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཡང་ཐལ་བར་གྱུར་ན་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འདོན་པ་དེའི་དོན་ནི་ཚིག་གི་དོན་གྲགས་པས་བདག་ཉིད་བརྗོད་པ་ན་ཡིན་གྱི། ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་བཤད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། མི་རྣམས་ཚེ་ནི་རིང་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སླུ་མི་བྱེད། །འདིར་ནི་འཆི་བདག་འོང་བ་མེད། །འཕྱར་བ་དང་ནི་བག་མེད་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ། མི་རྣམས་ཚེ་ནི་ མི་རིང་བས། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་བསླུ། །འདིར་ནི་འཆི་བདག་འོང་ཡོད་པས། །འཕྱིར་དང་བག་མེད་སྤྱད་མི་བྱ། །ཞེས་ཡི་གེ་རྣམས་བསྒྱུར་ནས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པར་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་ བརྗོད་པ་ན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་སེམས་པ་དང་། དེ་ དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་ནི་བསྟན་པར་འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་།

136-1-30b

འདོན་པ་དང་། སེམས་དང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཙུག་ལག་ཉིད་དུ་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐོབ་པ་ནས་མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའི་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །བཤད་པ་འདི་ནི་གང་ལས་ཇི་ལྟར་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེས་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་དག་གིས་ཏེ། མདོ་སྡེའི་དགོས་པ་དང་། བསྡུས་པའི་དོན་དང་། ཚིག་གི་དོན་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བརྒལ་བ་དང་། ལན་གཉིས་བརྗོད་པར་ བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མདོ་དོན་སྨྲ་བ་དག་གིས་ནི། །དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང་། །ཚིག་དོན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱར་བཅས། །བརྒལ་ལན་བཅས་པར་བསྙད་པར་བྱ། །བརྒལ་བ་དང་ལན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བའི་ལན་གདབ་པའི་དོན་ གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། མདོ་སྡེའི་དོན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོས་ན་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་འབད་པར་བྱེད་པས་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགོས་པ་དེའང་མདོ་སྡེའི་བསྡུས་པའི་དོན་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ཡང་ཚིག་གི་དོན་ལས་སོ། ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་མི་འགལ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱར་བ་ལས་སོ། །རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བ་དང་། སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བ་ནི་བརྒལ་བ་དང་ལན་ལས་ཡིན་པས་ན་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ་མདོ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོས་ན། །ཉན་པ་དང་ནི་ འཛིན་པ་ལ། །ཉན་པ་པོ་ནི་གུས་བྱེད་པས། །ཐོག་མར་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་འགྲུབ་དེ་ཡི་བསྡུས་དོན་ལས། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིག་དོན་ལས། །གོ་རིམས་རིགས་པ་སྔ་ཕྱི་དག །མི་འགལ་བ་ནི་གཉིས་ལས་སོ། །གཞན་ཡང་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ལས་ ནི་མདོ་སྡེའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། བསྡུས་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ལས་ནི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པ་ལས་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། དགོངས་པའི་མཚན་ཡིན་ལ། མཚམས་སྦྱར་བ་བརྗོད་པ་

136-1-31a

ལས་ནི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་འབྲེལ་པའོ། །བརྒལ་བ་དང་ལན་བརྗོད་པ་ལས་ནི་རིགས་པ་དང་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལྔ་པོ་བསྟན་པ་བྱས་པ་ལས། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་དབང་བྱས་དང་། །དེ་བཞིན་བསྡུས་དོན་ལ་སོགས་གསུམ། ། འབྲེལ་དང་མི་འགལ་ཤེས་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་འདིས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ན་དགོས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཟག་པ་དང་ བཅས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་པགས་པ་ནས་རྐང་གི་བར་དུ་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ནི་འདིར་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ཏུ་དགོངས་པ་སྟེ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འོག་མ་འོག་མ་ནང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ དང་། གཅེས་རིམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་ཀྱང་དད་པ་ཙམ་ནི་པགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྲབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཤ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་རྩོམ་པས་སྡུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་རྒྱུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དོན་འབྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ ངེ་འཛིན་ནི་རུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་ངན་པས་ཕྱེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྐང་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དགོས་པ་ནི་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་ པར་བསྟན་པ་དང་། བག་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གཅིག་ཡིན་པ་ནས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་བཞི་ ཡིན་པའི་བར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད། ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པར་མཛད། ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པར་མཛད། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གཅིག་པུ་ཡིན་ཡང་དོན་ཁ་ཅིག་ལ་ཀུན་

136-1-31b

ཏུ་རྨོངས་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བར་དུ་ཡིན་པས་གཅིག་ལ་ཡང་བཞི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམས་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་པ་རྣམས་ནི་ལེ་ལོ་དང་འདུན་པ་མེད་པ་དང་གཡེན་སྤྱོར་ བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་རྣམས་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དང་བདག་ཉིད་མི་ནུས་པར་སེམས་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་མཉམ་པ་དང་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྒྲུབ་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པ་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བཟློག་པ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ནམ། ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་ པའི་དོན་ནམ། རྟེན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནམ། སྐྱོ་བའི་དོན་ནམ། དད་པའི་དོན་ནམ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །མདོ་ལས་མ་དད་པ་གཉིས་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག །འདུལ་བར་བྱེད། འཛུད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་ འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་དོན་གཅིག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་པ་ཞིག་ཡིན་ནི་དོན་ཟློས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ ན་མདོ་སྡེའི་དགོས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་དོན་གཅིག་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་མདོ་དོན་ཟློས་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར། དེ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་འཇུག་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བཟློག་པར་འགྱུར་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་གྱི། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་དགོས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དགོས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགོས་པ་དག་ནི་བརྒྱད་དེ་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་ནི་འདུལ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་དང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་ལ་ལ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་

136-1-32a

པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་གཞན་དག་གིས་སྨད་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དེའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་མི་གཞུངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེའི་དོན་ཡང་དག་པར་མཚོན་པས་ མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ་བྱུང་བས་དོན་གཞན་དུ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དུ་མིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་སྒྲོགས་པ་རྣམས་དོན་གྱི་བཤད་སྦྱར་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ ལ་ཐབས་མཁས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉིད་ལ་ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མངའ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དག་ལ་དེའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་དག་གིས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་གོ་བར་བྱེད་ པས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་ཟློས་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའོ། །འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གུས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛུད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་ འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་གཡོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བགེགས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་ལས་དགོས་པ་མང་པོ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། མི་འབྱུང་སྟེ། འདུལ་བར་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པའམ། འདུན་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་རྣལ་ འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་ཀུན་དགའ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་གནས་པ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་འདུལ་བ་

136-1-32b

བག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་དང་ པོ་འདི་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་བྱ་བ་དེ་ལ་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལའོ། །ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟེན་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདུལ་བ་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་དབང་ དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དོན་དུ་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལས་བརྩམས་ནས་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དེ་ལ་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་དང་དེ་ཙམ་ གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པར་ཉེ་བར་འདུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ལས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བརྩམས་ནས་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཨ་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ནི་ནུས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། ལམ་འདི་ཡང་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་ཕོད་ཅིང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཟློག་པའི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རེ་ཞིག་བདག་ལ་བྱས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ནི་ཆོག་གོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། རུལ་བའི་ ལུས་ནི་མངོན་པར་བརྒྱན་བྱས་ཤིང་། །མིག་སྨན་བསྐུས་པ་ཇི་ལྟར་གསར་བྲིས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་པའི་དོན་ལ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དམག་ལྡན་པ་ཁྱོད་སོམ་ཉི་ཟ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བྱ་བའི་གནས་ ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་སོ། །སྐྱོ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བའི་དོན་དུ་བལྟ་

136-1-33a

བར་བྱའོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་འདུ་འཛི་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིག་གསུམ་པོ་དག་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དགའ་བ་དང་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤང་ ལ་ཀུན་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དགོས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོ་སྡེའི་ལུས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་ལས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལས་ནི་བསྡུ་ན་ གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། མི་རྟག་པར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། སྐྱོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ ཉིད་དོ། །དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བསྡུ་ན་འདིར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་། སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་རྗོད་པ་གང་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་ལ་དུ་མ་འབྱུང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་དུ་མ་ལ་གཅིག་འབྱུང་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་ཅིག་ལ་ དུ་མ་འབྱུང་བ་ནི་དཔེར་ན། མ་ཟླ་བའི་བུ་མོའི་བུའི་མདོ་ལས། དེའི་སེམས་དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

136-1-33b

སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ལྔ་པའི་ཕྱྭ་མཁན་གྱི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དག་སྟེ། སེམས་དེ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ དག་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ལས། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེ་པར་བྱའི། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པ་སྤྱི་བོ་དག་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ དང་བྲལ་བར་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིར་འགྱུར་ ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་ཡང་གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལྡན་པ་ཙམ་ལ་མི་བརྗོད་པར་